پالایشگاه اول – فاز 1

طراحی ، نصب و راه اندازی تاسیسات دریایی و خشکی فاز یک تحت مدیریت شرکت نفت و گاز پارس در بهمن ماه 1376 به شرکت ایرانی پتروپارس واگذار گردید. و راه اندازی این فاز در تیر ماه 1382 با همکاری موثر متخصصین و نیروهای کارشناس شرکت ملی گاز آغاز و در 20 آبان ماه سال 1383 توسط رئیس جمهور وقت آقای سید محمد خاتمی رسما مورد بهره برداری قرار گرفت. به منظور استخراج و بهره برداری از میدان گازی پارس جنوبی در هر فاز دو سکوی سر چاهی نصب شده است که هر کدام ظرفیت پذیرش 16 چاه دارند . که 6 عدد فعال است .در فاز 1 روزانه 3/28 میلیون متر مکعب گاز از دو سکوی سر چاهی برداشت و عملیات جدا سازی آب همراه گاز در سکو انجام می گیرد و گاز و میعانات گازی بصورت دو فازی به وسیله یک خط لوله زیر دریایی 32 اینچ به فاصله 105 کیلومتر به خشکی منتقل می گردد.به همین منظور یک سکوی اقامتی در کنار سکوی بهره برداری فاز یک با ظرفیت 90 نفر نصب شده است .از این سکو بعنوان پشتیبانی سایر سکوها نیز استفاده می شود ولی در سکوههای فازهای دیگر هیچ نوع عملیاتی صورت نمی گیرد و این سکوها بدون نفر و از طریق اتاق کنترل مرکزی در خشکی کنترل می شود.

 

pars-jonoobi

 

گاز ورودی به پالایشگاه ابتدا از میعانات گازی جدا و سپس در 2 واحد عملیاتی به شرح ذیل تصفیه می شود :

  • شیرین سازی گاز
  • نم زدایی
  • تنظیم نقطه شبنم گاز
  • مرکپتان زدایی

روزانه 25 میلیون متر مکعب گاز تصفیه شده توسط یک خط لوله 56 اینچ وارد شبکه سراسری و 40 هزار بشکه میعانات گازی پس از عبور از دو واحد تثبیت میعانات گازی به مخازن ذخیره سازی جهت صادرات ارسال می گردد .
همچنین H2S جدا شده در واحد شیرین سازی به واحد های باز یافت گوگرد هدایت و روزانه 200 تن گوگرد به صورت دانه بندی شده تولید و توسط کامیون به انبار مکانیزه گوگرد منتقل می شود.

مشخات واحد پشتیبانی:

* 4 دستگاه توربین گازی تولید برق هر کدام به ظرفیت 30مگاوات و یک دستگاه ژنراتور دیزلی (اضطراری) به ظرفیت یک مگاوات.

  • 3 دیگ بخار هر یک به ظرفیت 80 تن در ساعت
  • 2 مخزن سیستم آب آتش نشانی هر یک با ظرفیت 6789 متر مکعب
  • 4 مخزن ذخیره میعانات گازی با ظرفیت 1025000 بشکه
  • 3 واحد تصفیه آب هر یک با ظرفیت 80 تن درساعت

آبگیر :
بمنظور تامین آب پالایشگاههای پارس جنوبی تأسیسات آبگیر شامل حوضچه ورودی ، سیستم تولید و تزریق کلر و پمپ های آب دریا برای مجموعه پالایشگاه 10 فاز در طرح فاز یک احداث شده است .

پالایشگاه دوم – فازهای 2 و 3

عملیات توسعه فازهای 2و3 میدان گازی پارس جنوبی تاریخ 6/7/76 به شرکت توتال فرانسه واگذار گردید. و در شهریور سال 81 با همکاری موثر متخصصین و نیروهای کارشناس شرکت ملی گاز بطور کامل راه اندازی و در 26 بهمن ماه سال 81 با حضور رئیس جمهور وقت آقای سید محمد خاتمی رسما” به بهره برداری رسید .

گاز از دو سکوی سر چاهی برداشت و بصورت سه فازی شامل گاز ، میعانات گازی و آب به وسیله دو خط لوله زیر دریایی 32 اینچ به فاصله 105 کیلومتر به خشکی منتقل می گردد. در ابتدا، این پالایشگاه با ظرفیت شیرین سازی  50 میلیون متر مکعب گاز در روز راه اندازی گردید و در سال 1384، پس از انجام مطالعات مهندسی و شبیه سازی، ظرفیت شیرین سازی به 57 میلیون متر مکعب افزایش یافت. این ظرفیت مجددا مورد بررسی قرار گرفت و در سال 1391 به  60.5 میلیون متر مکعب در روز رسید. در حال حاضر نیز در صورت تامین خوراک لازم، قادر خواهد بود میزان 60.5 میلیون مترمکعب گاز را بصورت روزانه شیرن سازی و به شبکه سراسری تزریق نماید.

 

pars jonoobi

 

1-1  محصول گاز:

پس از جدا سازی گاز از خوراک دریافتی در واحد جداسازی،  گاز H2S آن در واحد شیرین سازی گاز و رطوبت همراه آن در واحد نم زدایی  جدا گردیده و نقطه شبنم گاز نیز در واحد تنظیم نقطه شبنم تنظیم میگردد. مرکاپتان همراه گاز نیز به همراه فرایند تنظیم نقطه شبنم حذف میگردد. حاصل این فرایند گاز تصفیه شده میباشد که از طریق توربوکمپرسورها به خط سراسری تزریق میگردند.

1-2  محصول میعانات

پس از جدا سازی مایعات هیدروکربنی از خوراک دریافتی در واحد جداسازی، نیاز است تا فشار بخار این ترکیبات تنظیم شده و ترکیبات ناخواسته همراه نیز حذف شوند. برای این منظور میعانات گازی  پس از عبور از دو واحد تثبیت میعانات گازی و جداسازی آب و ترکیبات ناخواسته آن و همچنین تنظیم فشار بخار  به مخازن ذخیره سازی جهت صادرات منتقل میگردند.

1-3  محصول گوگرد دانه بندی شده

گاز H2S جدا شده از  گاز در واحد شیرین سازی،  پس از عبور از واحدهای بازیافت گوگرد از طریق فرایند Claus به گوگرد مایع تبدیل شده و در نهایت به واحد گرانول سازی منتقل و به گوگرد جامد ( بصورت دانه بندی شده) تبدیل میگردد. این محصول از طریقکامیون به انبار گوگرد منتقل و از آنجا صادر میگردد.

 

2- مشخصات واحدهای پشتیبانی:

  • برای تامین تسهیلات و انرژی مورد نیاز تولید، مجموعه ای از واحدهای پشتیبان تحت عنوان Utilityطراحی شده است که تعداد و ظرفیت آنها به شرح زیر است.
  • چهار دستگاه توربین گازی تولید برق هر کدام به ظرفیت 98/30مگاوات
  • یک دستگاه ژنراتور بخار به ظرفیت 5/19 مگاوات
  • دو ژنراتور دیزلی (اضطراری) هر یک به ظرفیت 2 مگاوات
  • چهار دیگ بخار هر یک به ظرفیت 170 تن در ساعت
  • یک مخزن سیستم آب آتش نشانی با ظرفیت 12500 متر مکعب
  • سه مخزن ذخیره میعانات گازی هر یک با ظرفیت 77300 متر مکعب
  • سه واحد تصفیه آب هر یک با ظرفیت 1300 تن در روز
  • سه واحد تامین هوای ابزار دقیق
  • یک واحد تامین نیتروژن
  • یک واحد تامین سوخت گاز

2-    برنامه های بهبود

تعدادی از برنامه های بهبود اجرا شده و در دست اجرای این پالایشگاه به شرح زیر است:

  • افزایش ظرفیت شیرین سازی گاز به میزان 57 میلیون متر مکعب در روز (سال 1384)
  • افزایش ظرفیت شیرین سازی گاز به میزان 60.5 میلیون متر مکعب در روز (سال 1391)
  • ایجاد زیر ساخت دریافت خوراک از پالایشگاه چهارم به میزان 9 میلیون متر مکعب در روز
  • حذف تعمیرات اساسی کوتاه مدت پالایشگاه
  • اجرای پروژه DMC(مرکاپتان زدایی از محصول میعانات گازی)
  • اجرای پروژه FGR(بازیابی گازهای ارسالی به مشعل، با اجرای این پروژه مشعل های          پالایشگاه دوم خاموش می گردند)
  • بازنگری شبکه فلر و کاهش Sweeping Gasسال 1390
  • بازنگری مجدد شبکه فلر و کاهش فلرینگ نرمال در سال 1396
  • حذف فلرینگ زمان راه اندازی ردیفهای گازی
  • حذف چاله سوزان
  • افزایش ظرفیت ردیفهای بازیافت گوگرد به میزان 33 درصد
  • افزایش ظرفیت بویلرهای پالایشگاه

پالایشگاه سوم – فازهای 4 و 5

معرفی پالایشگاه بر اساس طراحی ، نصب و راه اندازی :

پالایشگاه سوم یکی از پالایشگاه‌های زیر مجموعه مجتمع پالایشگاهی گاز پارس جنوبی است که عملیات توسعه آن در مردادماه 1379 به کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های ENI، پتروپارس و نیکو واگذار شد.

طراحی، نصب و راه اندازی این پالایشگاه تحت مدیریت شرکت نفت و گاز پارس بصورتEPC  به شرکت ENI ایتالیا و شرکت پتروپارس واگذار شد.کلیه واحدهای این پالایشگاه در سال 83 بطور کامل راه اندازی و در 27 فروردین سال 1384 افتتاح گردید.این مخزن در لایه ای به ضخامت 450 متر در عمق حدود 3000 متری زیر کف دریا قرار دارد و بین کشور ایران و قطر مشترک است و  با مساحت 3700 کیلومتر مربع در سمت ایران، 14 تریلیون متر مکعب، معادل %50 ذخایر گازی کشور و% 8 ذخایر گازی شناخته شده جهان را به خود اختصاص داده است. فاصله این مخزن تا سواحل ایران حدود 105 کیلومتر، گاز مخزن ترش و در 4 لایه و میزان H2S  آن حدود  ppmv 5000  است.

pars jonobi

 

2- مشخصات واحدهای پشتیبان

مراحل فرآورش عبارتند از:

  • جداسازی گاز و مایع در دو لخته گیر
  • تصفیه گاز (شیرین سازی با متیل دی اتانول آمین، نمزدایی با غربال مولکولی، تنظیم نقطه شبنم و جداسازی اتان)
  • تقویت فشار گاز صادراتی تا فشار مورد نیاز شبکه سراسری
  • تصفیه اتان
  • جداسازی و تصفیه پروپان و بوتان
  • تثبیت میعانات گازی
  • همچنین فرایندهای پشتیبان شامل واحدهای زیر است:
  • تولید و توزیع برق (2 توربین با سوخت دوگانه،‌2 توربین با گاز سوخت پرفشار، ظرفیت هر توربین:1/42 مگاوات)
  • واحد تولید و توزیع بخار و میعانات (6 بویلر با ظرفیت 160 تن بر ساعت و قابلیت تولید بخار کم فشار و پر فشار)
  • تاسیسات آبگیر (حوضچه ورودی، سیستمتولید و تزریق کلر و پمپهای انتقال آب دریا به پالایشگاه، 4 پمپ آب دریا هر کدام به ظرفیت 2000 متر مکعب بر ساعت)
  • ذخیره سازی میعانات گازی (4 تانک با سقف شناور، هر کدام به ظرفیت 60000 متر مکعب و1 تانک محصول نامنطبق با سقف ثابت و به ظرفیت 6300 متر مکعب، سه پمپ انتقال هر کدام به ظرفیت 2000 متر مکعب بر ساعت)
  • ذخیره سازی پروپان (دو تانک دو جداره برای ذخیره سازی با ظرفیت هر کدام 45000 متر مکعب و شش پمپ بارگیری هر کدام به ظرفیت 1250 متر مکعب بر ساعت )
  • ذخیره سازی بوتان (دو تانک دو جداره برای ذخیره سازی با ظرفیت هر کدام 35000 متر مکعب و شش پمپ بارگیری هر کدام به ظرفیت 1250 متر مکعب بر ساعت)
  • ذخیره و جامد سازی گوگرد (پکیج جامد سازی به ظرفیت 23 تن بر ساعت)

3- تولیدات

سکوهای فاز 4و 5 برای تولید 2000 میلیون فوت مکعب گاز ترش طراحی شده و میزان تولیدات پیش بینی شده و واقعی در روز به شرح زیر است: (هم اکنون علاوه بر خوراک دریافتی از سکو حدود 5/5 میلیون متر مکعب در روز گاز ترش از پالایشگاه چهارم دریافت می شود)

  • گاز تصفیه شده (طراحی:50میلیون متر مکعب، واقعی: 5/52 میلیون متر مکعب)
  • میعانات گازی (طراحی: 77000 بشکه، واقعی: 67000 بشکه)
  • اتان (طراحی: 2600 تن، واقعی: 2550 تن)
  • پروپان (طراحی: 2000 تن، واقعی: 1960 تن)
  • بوتان (طراحی: 1200 تن، واقعی: 1210 تن)
  • گوگرد مذاب (طراحی: 400 تن، واقعی: 285 تن)
  • تجهیزات فراساحلی شامل موارد زیر است:
  1. دو سکو، دو خط لوله دریایی 32 اینچ
  2. دو خط انتقال گلایکول 4 اینچ

پالایشگاه چهارم – فازهای 6 و 7 و 8

پالایشگاه چهارم مجتمع گاز پارس جنوبی در 270 کیلومتری جنوب بندر بوشهر در عسلویه در مجاورت فازهای اول و سوم واقع شده است. خوراک سه فازی شامل گاز ترش، میعانات گازی و محلول گلایکول  از طریق 3 خط 32 اینچ دریایی به طول 105 کیلومتر از سکوهای SPD7،‌ SPD8 و SPD9 با ظرفیت 110 میلیون متر مکعب در روز،‌به پالایشگاه چهارم می‌رسد. در طراحی و ساخت سکوهای پالایشگاه شرکت‌های STATOIL نروژ و صدرا از ایران مشارکت داشته اند. تاسیسات‌ دریایی‌ این‌ فازها عبارتند از:

  • سه‌ سکوی‌ تولید و حفاری‌ 35 حلقه‌ چاه‌
  • سه‌ رشته‌ خط‌ لوله‌ 32 اینچ‌ دریایی‌ به‌ منظور انتقال‌ گاز به‌ پالایشگاه‌ ساحلی‌ هر کدام‌ به‌ طول‌ 105 کیلومتر
  • سه‌ رشته‌ خط‌ لوله‌ 5/4 اینچی‌ انتقال‌ محلول‌ گلایکول

pars

 

2-مشخصات واحدهای پشتیبان

تاسیسات‌ ساحلی‌ این‌ فازها شامل واحدهای‌ دریافت‌ و جداسازی‌ گاز و میعانات‌ گازی‌، تثبیت‌ میعانات‌ گازی‌، نم‌زدایی‌ گاز، استحصال‌ گاز مایع‌، تنظیم‌ نقطه‌ شبنم‌ و تراکم‌ گاز و تغلیظ‌ محلول‌ گلایکول‌ جهت‌ ارسال‌ به‌ تاسیسات‌ دریایی، سرماسازی پروپان، عاری‌سازی آب‌، ذخیره‌سازی میعانات گازی و گازمایع و تاسیسات ارسال گاز به خط لوله می باشد.

بر اساس طراحی می بایست، گاز ترش‌ تولیدی‌ از این‌ فازها از طریق‌ یک‌ خط‌ لوله‌ 512 کیلومتری‌ به‌ میدان‌ نفتی‌ آغاجاری‌ در خوزستان‌ انتقال‌ و به‌ منظور ازدیاد ضریب‌ برداشت‌ نفت‌ از مخزن‌ به‌ این‌ میادین‌ تزریق‌ می‌گردید. میعانات‌گازی تولیدی پس از ذخیره‌سازی در تانک‌ها به پتروشیمی های مجاور و مازاد آن  بوسیله  SBM و از طریق کشتی بارگیری شده و صادر می‌گردد. پروپان و بوتان نیز از طریق خط لوله به اسکله فرستاده و جهت صادرات از طریق کشتی، بارگیری می‌گردد.

برق مورد نیاز پالایشگاه چهارم از طریق 4 توربوژنراتور 45 مگاوات تامین می‌گردد. همچنین به منظور افزایش قابلیت اعتماد پالایشگاه (Reliability) برق پشتیبان نیز از پتروشیمی مبین و نیروگاه بعثت دریافت می‌شود.

تامین بخار پالایشگاه از طریق 5 بویلر با ظرفیت 165 تن در ساعت تامین میشود.

گاز سوخت پالایشگاه از خط لوله سراسری IGAT 2 تامین می‌شود.

آب مورد نیاز پالایشگاه از دریا توسط سه پمپ به پالایشگاه منتقل و در پکیج های آب شیرین با ظرفیت 75 تن در ساعت(با لحاظ نمودن کاندس بخار مصرفی) به منظور تامین مصارف آب بدون املاح،‌ نوشیدنی، صنعتی، آتشنشانی و خنک‌سازی شیرین می‌گردد.

این پالایشگاه دارای کامل‌ترین واحد تصفیه پساب در سطح پالایشگاه های منطقه می‌باشد که شامل چهار قسمت تصفیه بیولوژیکی، تصفیه پساب روغنی،‌ خنثی‌سازی، تصفیه پساب بهداشتی و SBR (حذف آلودگی‌های گلایکول) به ظرفیت 126 متر مکعب بر ساعت می‌باشد.

*    دیگر واحدها و تجهیزات پشتیبانی پالایشگاه چهارم( فازهای 6و7و8 )

  • 10 دستگاه توربو کمپرسور برای افزایش فشار گاز تا 90 بار و ارسال به خطIGAT5
  • 2 واحد ژنراتور دیزلی(اضطراری) هر کدام با توان 5.5 مگاوات
  • 1 واحد نیتروژن به ظرفیت 1150 نرمال متر مکعب بر ساعت
  • 4 کمپرسور هوا هر یک به ظرفیت 5000 نرمال متر مکعب بر ساعت
  • 1 واحدCooling water به ظرفیت 1966 متر مکعب در ساعت
  • 2 مخزن آب آتش نشانی با ظرفیت 13500 متر مکعب
  • 3 مخزن ذخیره میعانات گازی هر یک به ظرفیت 75000 متر مکعب
  • 2 مخزن ذخیره پروپان هر یک به ظرفیت 55000 متر مکعب
  • 2 مخزن ذخیره بوتان هر یک به ظرفیت 40000 متر مکعب

3-تولیدات

‌پالایشگاه چهارم پارس جنوبی، توسط شرکت پتروپارس وکنسرسیومی متشکل از چهار شرکت DAELIM/JGC/TEC/IDRO  به منظور تولید محصولات ذیل در سال 1379 توسعه داده شد.

  • تولید روزانه‌ 104 میلیون‌ متر مکعب‌ گاز ترش‌ و خشک
  • ‌تولید روزانه‌ 138 هزار بشکه‌ میعانات‌ گازی
  • ‌تولید روزانه 3000 تن پروپان
  • تولید روزانه 2000 تن بوتان

4- طرح ها و برنامه های توسعه ای

پالایشگاه چهارم در سال 1386 به بهره‌برداری رسید. با توجه به ظرفیت‌های پالایشگاه چهارم و به همت پرسنل، از ابتدای بهره‌برداری پروژه‌های مختلفی در پالایشگاه به بهره‌برداری رسیده است.

  • ارسال گاز ترش و مرطوب به منظور تامین بخشی از خوراک پالایشگاه‌های اول،‌دوم، سوم، پنجم، ششم و هشتم با ظرفیت 1300 میلیون فوت مکعب در روز
  • ایجاد مسیر تامین هوا و نیتروژن پالایشگاه های اول و سوم در شرایط اضطراری
  • دریافت گاز از سیری با ظرفیت 500 میلیون فوت مکعب در روز و جلوگیری از فلرینگ گاز
  • دریافت و شیرین‌سازی گازمایع ترش پالایشگاه گاز ایلام و جلوگیری از فلرینگ این محصول ارزشمند
  • ارسال پروپان مایع به سایر پالایشگاه‌های مجتمع، پالایشگاه فجر جم، پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس و پتروشیمی لرستان
  • ارسال گاز ترش و خشک به پالایشگاه‌های فاز 12، 13،‌19،‌ 22-24  ،پالایشگاه های بید بلند و فجر جم
  • ارسال میعانات گازی به پتروشیمی برزویه
  • تامین بخشی از خوراک بوتان پتروشیمی جم
  • دریافت محصول گازمایع سایر پالایشگاه‌های مجتمع در تانک‌های ذخیره‌سازی به منظور افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی گازمایع مجتمع و جلوگیری از تزریق گازمایع  به خط لوله گاز
  • طرح دریافت  گاز سکوی سلمان:

هدف از انجام این طرح ارسال 14 میلیون متر مکعب(معادل 500 میلیون فوت مکعب) در روز گاز حاصله از حوزه سلمان از طریق جزیره سیری به پالایشگاه چهارم می باشد که تامین بخش دیگری از خوراک مورد نیاز پالایشگاه چهارم را بعهده خواهد داشت که پس از تقویت فشار در جزیره سیری از طریق یک خط 32 اینچ زیر دریایی به طول 440 کیلومتر به پالایشگاه چهارم ارسال می گردد. با اضافه شدن این گاز به خوراک پالایشگاه چهارم دستیابی به ظرفیت اسمی به میزان 110 میلیون متر مکعب(معادل 3900 میلیون فوت مکعب) در روز محقق خواهد شد.دریافت خوراک از خط مذکور پس از آماده سازی تاسیسات دریافت گاز مذکور در مجاور پالایشگاه از بهار سال 1395 آغاز گردیده است .

4-1پروژه‌های کاهش میزان مصرف انرژی و فلرینگ

  • پالایشگاه چهارم در راستای مسئولیت‌های اجتماعی و‌ حفظ محیط زیست پروژه‌های مختلفی را به منظور کاهش مصرف انرژی، فلرینگ و همچنین کاهش دیگر اقسام آلودگی محیط زیستی  اجرا نموده است.
  • کاهش میزان گاز جارویی در شبکه فلر به میزان 46 درصد
  • اجرای پروژه Permanent solutionدر واحد نم‌زدایی به منظور حذف فلرینگ‌های ناشی از نواقص اجرای طرح
  • سنکرون شدن با پتروشیمی مبین و همچنین ایجاد بستر دریافت برق از نیروگاه بعثت به منظور از سرویس خارج نمودن توربوژنراتور واحد نیروگاه
  • حذف کامل فلرینگ واحد نمزدایی با تغییر مسیر تخلیه فشار بسترهای جاذب از فلر به سمت ورودی کمپرسورهای ارسال گاز
  • کاهش میزان مصرف انرژی در فرآیند تولید بخار از طریق اصلاح روش های بهره‌برداری و اجرای بهینه سازی فرآیندی
  • از سرویس خارج نمودن یک پکیج آب‌شیرین کن پس از اصلاح سیستم توزیع و مصرف آب
  • اصلاح و بهبود عملکرد واحد تصفیه پساب صنعتی پالایشگاه چهارم به منظور کاهش آلاینده های ارسالی به دریا و معرفی آن به عنوان یکی از بهترین پایلوت های اجرا شده در صنایع نفت و گاز کشور
  • اجرای برنامه‌های تعمیراتی در کمپرسورهای صادرات به منظور رفع نواقص باقی‌مانده از اجرای طرح و به حداقل رساندن توقفات اضطراری

پالایشگاه پنجم – فازهای 9 و 10

معرفی پالایشگاه بر اساس طراحی ، نصب و راه اندازی :

طرح توسعه فازهای 9و10 پارس جنوبی مربوط به پالایشگاه پنجم میباشد که در استان بوشهر ، شهر عسلویه و در کنار دریای خلیج فارس می باشد. این طرح شامل سه بخش اصلی تاسیسات دریایی، خطوط انتقال و تاسیسات خشکی است و توسط کنسرسیومی متشکل از شرکت های مهندسی و ساختمان صنایع نفت (OIEC)، مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران (IOEC) و شرکت کره ایGS تحت نظارت شرکت نفت و گاز پارس (POGC) به عنوان مجری اصلی اجرا گردید .این طرح را می توان به سه بخش اصلی تقسیم نمود که به شرح زیر به تفصیل توضیح داده می شود:

1-1 بخش دریایی طرح مشتمل بر 2 سکوی دریایی تولید گاز در فاصله 105 کیلومتری از عسلویه که هر یک از این دو سکو شامل 12 حلقه چاه اصلی برای تولید است.

1-2 بخش انتقال دریایی گاز به پالایشگاه نیز مشتمل بر 2 خط لوله 32 اینچی برای انتقال گاز ترش تولیدی به ساحل و نیز 2 خط لوله 4 اینچی جهت انتقال محلول اتیلن گلایکول به تاسیسات سرچاهی می باشد.

1-3 بخش خشکی طرح نیز متشکل از یک پالایشگاه برای تصفیه گاز ترش خوراک شامل واحدهای دریافت گاز، شیرین سازی، نم زدایی، بازیافت و تصفیه اتان، پروپان و بوتان، تثبیت میعانات، احیای گلایکول، تولید و دانه بندی گوگرد است که در نهایت گاز استحصالی از آن به خطوط لوله سراسری انتقال گاز فرستاده می شود.

تاسسیات دریایی:

  • دو سکوی دریایی( شامل 2 × 12 چاه دریایی)
  • خطوط  لوله دریایی انتقال خوراک32 اینچی
  • خطوط لوله دریایی انتقال گلایکول 4 اینچی

بهره برداری از پالایشگاه طرح توسعه فازهای 9و10 در تاریخ 23/12/1387 توسط ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران آغاز گردید.

pars

 

2- خوراک ورودی

خوراک پالایشگاه بر اساس مدارک طراحی به میزان 2000 MMSCFD می‌باشد که در حال حاضر با 10% افزایش ظرفیت انجام شده این میزان به 2150MMSCFD رسیده است.

در حال حاضر خوراک اصلی پالایشگاه (حدود 1920 تن در ساعت) از دو سکوی SPD10 , SPD11 دریافت می‌گردد که این خوراک یک ترکیب سه فازی مشتمل بر آب و گلایگول، گاز ترش و میعانات گازی می‌باشد که با یک انشعاب دریافتی در واحد 100 مقداری از گاز پالایشگاه چهارم (حدود 200 تن در ساعت)  با آن مخلوط می‌گردد.

 

3- مشخصات واحدهای پشتیبان

  • 6 دیگ بخار هر یک به ظرفیت 160 تن در ساعت
  • 1 مخزن سیستم اب آتش نشانی با ظرفیت 9000 متر مکعب
  • 4 مخزن ذخیره میعانات گازی هر یک به ظرفیت 60000 متر مکعب
  • 1 واحد تصفیه اب شامل فاضلاب بهداشتی با ظرفیت 1200 تن در روز ، خنثی سازی با ظرفیت 137 تن در روز و فاضلاب روغنی با ظرفیت 3168 تن در روز
  • 3 عدد کمپرسور های هوای فشرده جهت تولید هوای مورد نیاز پالایشگاه وجود دارد که ظرفیت اسمی هریک 6900NM3/h می‌باشد و همواره دو عدد در سرویس قرار دارند.
  • یک پکیج نیتروژن به ظرفیت تولید 1600 NM3/hrگاز و 300 NM3/hr نیتروژن مایع بر اساس فرآیند سردسازی هوا و جداسازی از اکسیژن انجام می‌شود.
  • آب مورد نیاز پالایشگاه از خلیج فارس از طریق واحد آبگیر  متمرکز در کنار دریا تامین می‌شود. مصرف آب پالایشگاه به صورت نرمال 5000 نرمال مترمکعب بر ساعت می‌باشد که بیشتر این مقدار پس از فرآیند خنک سازی در مبدلها به دریا بازگردانده می‌شود.
  • آب بدون املاح پالایشگاه از طریق سه پکیج MEDبا ظرفیت اسمی هریک 83100 کیلوگرم بر ساعت تامین می‌شود که همواره دو عدد از پکیج‌ها در سرویس قرار دارند.
  • آب بدون یون مورد نیاز  بویلرها از طریق واحد 127 با ظرفیت اسمی 135 مترمکعب بر ساعت تامین می‌گردد.
  • آب خوراکی در پالایشگاه از طریق اضافه نمودن نمکهای هیپوکلریت سدیم و کلرید کلسیم در واخد 128 تامین می‌شود که ظرفیت اسمی آن 50 مترمکعب در ساعت است.
  • آب خنک سازی در واحد 132 از طریق سردسازی با فرئون و به ظرفیت اسمی 520 مترمکعب در ساعت تامین می‌گردد.
  • واحد پساب شامل سه بحث پساب انسانی، پساب شیمیایی و کاستیک و پساب روغنی می‌باشد که ظرفیت هریک در زیر آمده است:
  • پساب انسانی: 50 مترمکعب در روز
  • پساب شیمیایی: 5 مترمکعب در ساعت
  • پساب روغنی: 120 مترمکعب در ساعت
  • برق پالایشگاه از طریق نیروگاه بعثت تامین می‌گردد که مصرف نرمال پالایشگاه حدود 1200 مگاوات ساعت می‌باشد.
  • برق پشتیبان پالایشگاه از طریق سه عدد ژنراتور دیزلی هر یک به ظرفیت 2.4 مگاوات تامین می‌شود.

تاسیسات ساحلی (فازهای دوگانه) شامل :

  • واحد های دریافت و تثبیت میعانات گاز
  • واحد های شیرین سازی و نم زدایی گاز
  • واحد های بازیافت و تصفیه اتان
  • واحد های جداسازی ،تصفیه و نم زدایی گاز مایع ( پروپان و بوتان)
  • واحدهای بازیافت و دانه بندی گوگرد
  • واحدهای تولید آب ، بخار، هوا و تصفیه پساب
  • واحدهای تقویت فشار و ارسال گاز
  • واحدهای جانبی و مخازن ذخیره  سازی میعانات، پروپان و بوتان

 

4- تولیدات

میزان تولیدات :

  • گاز شیرین :به میزان روزانه 56 میلیون متر مکعب
  • میعاناتگازی : روزانه80 هزار بشکه
  • اتان :روزانه 2600  تن
  • پروپان:روزانه  2180  تن
  • بوتان:  روزانه 1250 تن
  • گوگرد: روزانه 240 تن

از بین  این محصولات  میعانات گازی و پروپان  و بوتان تولیدی پالایشگاه  برای صادرات  در نظر گرفته  شده، گاز شیرین  به شبکه گازی  داخل کشور  تزریق  می شود که امکان صادرات آن  به خارج از کشور از طریق خطوط لوله IGAT  نیز وجود دارد، گاز اتان  به مجتمع پترو شیمی جم، مروارید و کاویان تحویل و گوگرد  نیز صادر  می شود.

5- طرح ها و برنامه های توسعه ای

احداث ایستگاه سیستم های  اندازه گیری کمی و کیفی گاز خروجی پالایشگاه.

 

پالایشگاه ششم – فازهای 15 و 16

پالایشگاه ششم (فازهای 15و16) در شرقی ترین نقطه مجموعه پالایشگاه های پارس جنوبی در منطقه عسلویه قرار دارد.قرارداد توسعه فازهای 15و16 در دی ماه 1385 بین شرکت ملی نفت و گازپارس به عنوان کارفرمای اصلی و کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های آریا نفت شهاب، مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی، صف، ایزوایکو و حفاری داناکیش به عنوان پیانکار طرح عملیات خشکی و دریا منعقد گردید. عملیات اجرایی این طرح در تیر ماه 1386 شروع شد .با دریافت خوراک از خط پنجم سراسری گاز، ردیف اول گازی پالایشگاه ششم در تاریخ 2/9/92 با تزریق 8.5 میلیون استاندارد مترمکعب گاز به خط سراسری شروع به کار کرد و در تاریخ26/1/93ردیف دوم گازی در سرویس قرار گرفت و تزریق گاز به خط سراسری به MMSCMD17 افزایش یافت. 8 آذر 93 سکوی فاز 16 در سرویس قرار گرفت و ردیف سوم گازی در تاریخ 9/9/93 با خوراک سکو در سرویس قرار گرفت. ردیف چهارم گازی نیز با خوراک سکو در تاریخ 2/10/93 در سرویس قرار گرفت.این پالایشگاه در تاریخ بیست و یکم دی ماه 1394 رسما توسط حجت الاسلام والمسلمین روحانی ریاست محترم جمهوری افتتاح گردید و در تاریخ بیست و پنجم بهمن ماه 1394 به SPGC تحویل موقت گردید.
فازهای 15 و16 هر کدام دارای یک سکو با 11 حلقه چاه می باشند. در حال حاضر سکوی فاز 15 با 7 حلقه چاه و سکوی فاز 16 با 10 حلقه چاه در سرویس می باشد.برداشت اسمی از مخزن MMSCMD57 است که در حال حاضر از مخزن مشترک تقریبا MMSCMD50 گاز برداشت می شود.

 

عملیات :
ابتدا مایعات (شامل میعانات گازی، محلول آب حاوی LDHI) و گازها از هم جدا می شوند. میعانات گازی پس از تثبیت شدن در واحد 103 در مخازن ذخیره شده و سپس صادر می شود. گاز ورودی نیز ابتدا شیرین سازی و سپس عملیات خشک کردن روی آن انجام می شود. در مرحله بعد نقطه شبنم گاز با جداسازی هیدروکربن‌های سنگین تنظیم میشود. و در نهایت پس از جداسازی اتان که به سمت پتروشیمی ارسال می‌گردد ، گاز متان تولیدی فشرده سازی شده و به خط سراسری تزریق می شود.در ادامه نیز پروپان و بوتان جدا سازی شده که پس از ذخیره سازی در مخازن صادر می‌گردند.

محصولات تولیدی:

تولید اسمی روزانه: 50 میلیون مترمکعب گاز شیرین، 78هزار بشکه میعانات گازی،( 2900 تن 1800 LPG تن پروپان و 1100 تن بوتان)، 2400تن اتان و 400 تن گوگرد

 

مشخصات واحدهای پشتیبانی پالایشگاه:

پالایشگاه ششم فاقد توربین گازی برای تولید برق بوده و برقی مصرفی از نیروگاه متمرکز بعثت تامین میشود. هچنین این پالایشگاه دارای 7 عدد دیگ بخار، 1 عدد مخزن سیستم آب آتش نشانی، 4 عدد مخزن ذخیره میعانات گازی می باشد. واحد شیرین سازی متمرکز در کنار دریا نیز آب شیرین مصرفی پالایشگاه را تامین می کند.

پالایشگاه هفتم –  فازهای 17 و 18

پالایشگاه هفتم در قسمت غربی سایت شماره 1 طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی نزدیک به خروجی شرقی شهرستان عسلویه قرار دارد. کارفرمای ساخت این پالایشگاه همانند سایر پالایشگاه‌های این میدان عظیم گازی، شرکت نفت و گاز پارس و پیمانکار اصلی اجرای آن کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های مهندسی و ساختمان صنایع نفت(اویک)، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(ایدرو)، مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران بوده است. این طرح بعد از پالایشگاه ششم بعنوان دومین طرحی است که می‌توان آن را یک پالایشگاه تمام ایرانی قلمداد نمود. قرارداد این پروژه در سال 86 نافذ گردید و اولین تولید گاز شیرین این پالایشگاه در روز اول بهمن ماه سال 93 و با گاز دریافتی از پالایشگاه چهارم صورت گرفت. در فروردین سال 96 پالایشگاه رسماً با حضور ریاست محترم جمهور افتتاح و به شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی بعنوان بهره‌بردار تحویل داده شد.

 

 2- واحدهای عملیاتی و پشتیبانی

از نظر طراحی فازهای 17 و 18 یک پالایشگاه کامل است که محصولاتی شامل گاز طبیعی، اتان، پروپان، بوتان، میعانات گازی و گوگرد را تولید می‌کند. خوراک ورودی به میزان 60.8 میلیون متر مکعب گاز و میعانات همراه از سکوهای فازهای 17 و 18 تأمین می‌شود. در صورت بروز مشکل در تأمین خوراک از سکوها، امکان تأمین خوراک از پالایشگاه‌های مجاور و ارسال خوراک به آن ها از طریق کریدورهای مشترک وجود دارد. این پالایشگاه توان تولید محصولات با ارزش افزوده بالا ، مانند اتان، پروپان و بوتان را نیز دارد.

تفاوت عمده طراحی این پالایشگاه با سایر پالایشگاه‌های پارس جنوبی در واحد شیرین سازی آن است که گاز خام با محلول آبی DEA تماس داده می شود و باعث می شود تمام H2S و CO2 جذب آمین شده  و در نتیجه خوراک بیشتری تحت عنوان گاز اسیدی به سمت واحد بازیافت گوگرد ارسال شود.

واحدهای پشتیبانی شامل واحدهای توزیع آب و برق و واحدهای تولید نیتروژن و هوای فشرده است. برق مصرفی در نیروگاه بعثت تولید می‌شود و آب شیرین مصرفی در آبگیر شماره دو تولید و دریافت می‌شود.

واحد تاسیسات مشترک شماره 2 که بخشی از پروژه طرح توسعه فازهای 15 و 16 بوده، از مرداد سال 95 به پالایشگاه هفتم تحویل داده شده و تحت مدیریت این پالایشگاه آب شیرین و آب دریای مصرفی پالایشگاه‌های ششم، هفتم و هشتم را تأمین می‌کند.

     3- تولیدات

طبق طراحی، تولیدات پالایشگاه شامل روزانه:

  • 50 ملیون متر مکعب گاز طبیعی
  • 80 هزار بشکه میعانات گازی
  • 3200 تن گاز مایع
  • 2600 تن اتان و 400 تن گوگرد

نکته مهم در مورد این پالایشگاه بهبود الزامات کیفی و کمی در تولید محصولات است و خوشبختانه محصولات تولیدی پالایشگاه از نظر کیفیت و کمیت بالاتر از استاندارد طراحی هستند که این ناشی از اصلاحاتی است که در فرآیند تولید پالایشگاه بررسی و انجام شده است.

براین اساس با توجه به تغییراتی که در ردیف های گازی این پالایشگاه صورت گرفته است؛ برای اولین بار در پارس جنوبی میزان تولید روزانه اتان به 3260 تن رسید؛ همچنین با توجه به تجربیات گذشته و تغییراتی که صورت گرفت، برای اولین بار در پارس جنوبی از یک واحد SRU بیش از 170 تن گوگرد تولید شده است؛ در حالی که ظرفیت هر کدام از این واحدها حدود 100 تن است. در واقع با افزایش غلظت گاز اسیدی ورودی به این واحد و حفظ شرایط طراحی ، علاوه بر استفاده از حداکثر ظرفیت واحد باعث کاهش میزان فلرینگ نیز گردیده است.

محصولات میعانات گازی و گاز مایع هر کدام به ترتیب در چهار مخزن ویژه نگهداری و برای صادرات به اسکله‌های مربوط ارسال می‌گردند.

 پالایشگاه هشتم  فازهای 20 و 21

پالایشگاه هشتم(فازهای 20 و 21) پارس جنوبی در کناره خلیج فارس و در فاصله 270 کیلومتری جنوب شرقی بندر بوشهر و 570 کیلومتری بندرعباس قرار گرفته است.کارفرمای ساخت این پالایشگاه همانند سایر پالایشگاه‌های این میدان عظیم گازی، شرکت نفت و گاز پارس و پیمانکار اصلی اجرای آن کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های مهندسی و ساختمان صنایع نفت(OIEC)، مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران(IOEC) بوده است. این طرح از جمله طرح‌هایی می باشد که می توان آن را یک پالایشگاه تمام ایرانی قلمداد نمود. قرارداد این پروژه در خرداد ماه سال 1388منعقد گردید و اولین تولید و صادرات گاز شیرین این پالایشگاه در تاریخ 14/6/1395 و با گاز ترش دریافتی از پالایشگاه چهارم صورت گرفت. در بهار سال 1396 پالایشگاه رسماً با حضور ریاست محترم جمهور افتتاح گردید.

1-1 مشخصات کلی آبی و خشکی:

  • 2 سکوی دریایی هرکدام به ظرفیت 1000 میلیون فوت مکعب
  • 22 حلقه چاه تولیدی
  • 2 خط لوله زیردریایی 32 اینچ جمعا” به طول 210 کیلومتر
  • پالایشگاه خشکی به ظرفیت 2000 میلیون فوت مکعب در روز

در این پالایشگاه برای هر فاز دو ردیف گازی در نظر گرفته شده است.همانطورکه در شکل 1 دیده می شود هر ردیف گازی شامل یک واحد شیرین سازی، یک واحد نمزدایی، یک واحد بازیافت اتان و یک واحد بازیافت گوگرد می باشد.اما برای هر فاز  یک واحد تصفیه اتان، یک واحد تفکیک مایعات گازی، یک واحد شیرین سازی پروپان و بوتان و یک واحد تثبیت میعانات گازی در نظر گرفته شده است.

مراحل فرآورش عبارتند از:

  • جداسازی گاز و مایع در دو لخته گیر
  • تصفیه گاز (شیرین سازی با متیل دی اتانول آمین، نمزدایی با غربال مولکولی، تنظیم نقطه شبنم و جداسازی اتان)
  • تقویت فشار گاز صادراتی تا فشار مورد نیاز شبکه سراسری
  • تصفیه اتان
  • جداسازی و تصفیه پروپان و بوتان
  • تثبیت میعانات گازی

2-فرایندهای پشتیبان :

  • تامین و توزیع برق(پست GISکه برق آن از نیروگاه مشترک بعثت تامین می گردد)
  • واحد تولید و توزیع بخار و میعانات (6 بویلر با ظرفیت 160 تن بر ساعت و قابلیت تولید بخار کم فشار و پر فشار)
  • تاسیسات آبگیر(مشترک با پالایشگاه هفتم)
  • ذخیره سازی میعانات گازی (4 تانک با سقف شناور، هر کدام به ظرفیت 60000 متر مکعب و1 تانک محصول نامنطبق با سقف ثابت و به ظرفیت 6300 متر مکعب، سه پمپ انتقال هر کدام به ظرفیت 2000 متر مکعب بر ساعت)
  • ذخیره سازی پروپان (دو تانک دو جداره برای ذخیره سازی با ظرفیت هر کدام 45000 متر مکعب و شش پمپ بارگیری هر کدام به ظرفیت 1250 متر مکعب بر ساعت )
  • ذخیره سازی بوتان (دو تانک دو جداره برای ذخیره سازی با ظرفیت هر کدام 35000 متر مکعب و شش پمپ بارگیری هر کدام به ظرفیت 1250 متر مکعب بر ساعت)
  • ذخیره و جامد سازی گوگرد
تاریخ اولین صادرات
1395/6/14 گاز (دریافتی از پالایشگاه چهارم )
1395/9/25 گاز(دریافتی از سکو)
1395/11/6 میعانات گازی
1396/2/18 اتان
تا کنون صادر نشده است گاز مایع
1396/11/3 گوگرد