خاورمیانه با داشتن بیش از نیمی از ذخایر نفت خام و ذخایر عظیم گازی با عنوان منبع انرژی جهان شناخته می شود. ایران بعد از عربستان بزرگترین تولید کننده نفت خام در خاورمیانه و در جهان است. دسترسی به منابع هیدروکربنی و تامین خوراک ورودی و قیمت ارزان این منابع ارزشمند، زمینه را برای رشد صنایع پتروشیمی در ایران فراهم آورده است. در ادامه با معرفی پیشرفته ترین پالایشگاه های ایران با انواع پالایشگاه ها نیز آشنا می شوید.

لیست پالایشگاه های ایران

نفت کاربرد فراوانی دارد و زندگی بشر به آن وابسته است. برای استفاده از این موهبت،  نفت خام باید در یک واحد بزرگ صنعتی که طراحی پیچیده ای نیز دارد، به مواد مفیدتر تبدیل شود. پالایشگاه نفت چنین واحد صنعتی است که بر اساس فرآیند تقطیر و نقطه جوش متفاوت هیدروکربن ها عمل می کند. در پالایشگاه های پیشرفته هیدروکربن‌های سنگین و اجزای گازی سبک به مواد با ارزش تری تبدیل می شوند.

پیچیدگی طراحی یک پالایشگاه به نوع خوراک ورودی آن مرتبط می شود. پالایشگاه های نفت تولید کننده میزان و محصولات متفاوتی از گاز مایع  (LPG)، بنزین، نفتا، نفت سفید و سوخت جت، گازوئیل و سوخت دیزل، مازوت، روغن های نفتی، واکس پارافین، آسفالت و قیر، کک نفتی و گوگرد است. میزان سرمایه گذرای برای تولید پالایشگاه از ۱۸ هزار دلار تا ۲۵ هزار دلار به ازای هر بشکه ظرفیت پالایش متفاوت است. در قرن بیستم پالایشگاه نفت آبادان بزرگترین پالایشگاه جهان لقب گرفته است. این عنوان در اکتبر ۲۰۰۶ به پالایشگاهی در تگزاس ایالت متحده رسیده است.

لیست پالایشگاه های نفت ایران

در لیست پالایشگاه های وزارت نفت ایران پالایشگاه نفت آبادان، پالایشگاه نفت اراک، پالایشگاه نفت اصفهان، پالایشگاه نفت بندر عباس، پالایشگاه نفت شیراز، پالایشگاه نفت تبریز، پالایشگاه نفت تهران، پالایشگاه نفت جی، پالایشگاه نفت کرمانشاه و پالایشگاه نفت لاوان به چشم می خورد.

لیست پالایشگاه های گاز ایران

ایران از نظر مخازن زیرمینی انباشته از گاز طبیعی در جایگاه نخست جهان قرار دارد. به همین دلیل زیاد دور از انتظار نیست که پالایشگاه های گاز به عنوان یک صنعت استراتژیک در این کشور شناخته شود. در پالایشگاه گاز طبیعی، گاز ترش و هیدروکربن های ناخالص دریافتی از مخازن، تصفیه شده و جهت مصارف خانگی، صنعتی و صادرات پالایش می شود. پالایشگاه‌ گاز پارس جنوبی، پالایشگاه گاز خانگیران، پالایشگاه گاز پارسیان، پالایشگاه گاز ایلام و پالایشگاه گاز بید بلند از جمله پالایشگاه های گاز ایران است. علاوه بر این پالایشگاه ها شرکت پالایش گاز سرخون و قشم، شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد، شرکت پالایش گاز فجر جم و شرکت پالایش گاز مسجد سلیمان زیر نظر شرکت ملی گاز در این زمینه فعالیت می نمایند.

کدام پالایشگاه ایران ظرفیت بیشتری دارد؟

با مقایسه ظرفیت پالایشگاه های ایران مشخص می شود که بزرگترین پالایشگاه نفت ایران، پالایشگاه آبادان با ظرفیت روزانه ۴۰۰ هزار بشکه در روز است. پالایشگاه نفت اصفهان با ظرفیت ۳۷۵ هزار بشکه در روز در جایگاه دوم و پالایشگاه نفت بندر عباس با ظرفیت روزانه ۳۵۵ هزار بشکه در روز در جایگاه سوم این لیست قرار دارد. پالایشگاه ستاره خلیج‌ فارس بزرگ‌ترین پالایشگاه میعانات گازی دنیا است. این پالایشگاه ارزشمند تمام داخلی با ظرفیت روزانه 360 هزار بشکه میعانات گازی در میدان مشترک پارس جنوبی باعث خودکفایی ایران در تولید فرآورده های سبک و تامین بنزین شده است. پالایشگاه گاز بید بلند ۲ با ظرفیت روزانه ۲ میلیارد فوت مکعب که بزرگترین پالایشگاه گاز جهان و منطقه است در خوزستان قرار دارد. در این پروژه گازهای همراه نفت استان پالایش شده و در شبکه سراسری گاز پخش می شود. پالایشگاه پارس جنوبی و  پالایشگاه گاز فجر جم در جایگاه های بعدی این لیست قرار می گیرند.

پیشرفته ترین پالایشگاه ایران

آنچه امروزه با عنوان پیشرفته ترین پالایشگاه ها شناخته می شود، نام پتروپالایشگاه را به خود اختصاص می دهد. این پالایشگاه های پیشرفته با تاکید بر یکپارچگی مجتمع های پالایشی و پتروشیمی در کنار تولید سوخت، خوراک مجتمع های پلیمیری و شیمیایی را نیز تولید می نمایند. اما پیشرفته ترین و مدرن ترین پالایشگاه ایران، پالایشگاه بندر عباس است. پالایشگاه بندر عباس به عنوان تنها پالایشگاه تصفیه نفت خام سنگین ایران و خاورمیانه نیز شناخته می شود.

پالایشگاه بندر عباس

خوراک ورودی پالایشگاه بندر عباس از نفت خام سبک جزیره هنگام، نفت سنگین و میعانات گازی از سرخون و عسلویه تامین می شود. این پالایشگاه ظرفیت تامین فرآورده های نفتی مورد نیاز کشور و استان های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کرمان، یزد، فارس، بوشهر و خراسان جنوبی را دارد. استفاده از آب خلیج همیشه فارس برای خنک کاری و تامین آب شیرین، استفاده از اسکله نفتی جهت دریافت نفت خام سنگین و فوق سنگین، امکان صادرات و واردات فرآورده‌های نفتی، بزرگترین واحد هیدروکراکر کشور از نظر ظرفیت تنها بخشی از برجستگی های این پالایشگاه است.

همواره انعطاف پذیری عملیاتی و تولید در کنار رعایت اصول ایمنی و پیشگیری از آلودگی محیط زیست در این پالایشگاه یک محرک در جهت استفاده از فناوری های روز جهان بوده است. به همین منظور پالایشگاه بندر عباس برای بالابردن کمیت و کیفیت فرآورده های تولیدی خود به واحد تصفیه گازوئیل مجهز است. این پالایشگاه با نصب واحدهای ایزومریزاسیون و تصفیه دیزل مطابق با استاندارد یورو ۵ علاوه بر بهبود کیفیت محصول با کاهش میزان گوگرد، انرژی و مصرف سوخت و ضایعات را به میزان قابل توجهی بهینه نموده است.

بزرگترین پالایشگاه ایران در بورس

انتخاب بزرگترین پالایشگاه ایران در بورس برای سرمایه گذاری نیازمند دانش کافی و تجربه ی لازم در این زمینه است. بازار بورس بازار تکنیکال و به دور از هیجانات است اما به طور معمول تمایل به خرید سهام شرکت های پالایشی در بورس و ایجاد صف های خرید در بین سهامداران وجود دارد. با توجه به درآمد و صادرات شرکت های پالایشی، شاخص فرآورده های نفتی معمولا روند صعودی خواهند داشت. برای بهترین انتخاب پالایشگاه در بورس باید اطلاعات روزانه بازار را رصد نمود. در بین گروه های پالایشی ارزشمندترین سهام به پالایش اصفهان باز می گردد. این سهام از نظر میزان پالایش نفت و ارزش جایگزینی در جایگاه نخست قرار دارد. شرکت پتروشمی بندر عباس با نماد شبندر در بورس اوراق بهادار فعالیت می کند. پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز بعد از مدت ها انتظار یکی از بزرگترین عرضه تاریخ بورس را ارائه نمود. سهام ۶ پالایشگاه تبریز، تهران، اصفهان، بندرعباس و پالایشگاه شیراز نیز در قالب صندوق سرمایه گذاری ETF  عرضه شده است.